Partnerorganisatie: Universiteit Tilburg
Studietype: gerandomiseerd experiment met actieve VR controleconditie
N: 557 kinderen, leeftijd 8 tot 17 jaar

Achtergrond en doel
In exposuregerichte interventies bij kinderen en jongeren kan motivatie en bereidheid om angstige beelden of situaties te confronteren een limiterende factor zijn. Een interventie die bereidheid tot exposure verhoogt kan klinisch relevant zijn, omdat dit samenhangt met therapietrouw en het vermogen om exposure effectief uit te voeren. FutureMe is een VR applicatie die twee bekende technieken combineert: positieve mentale beeldvorming en dual tasking, gericht op werkgeheugenbelasting. Het doel van deze studie was om te onderzoeken of FutureMe de bereidheid van kinderen verhoogt om zich bloot te stellen aan hun angstige herinnering of toekomstige situatie. Secundaire doelen waren het evalueren van effecten op distress, emotionaliteit en vividness, en het onderzoeken of problemen met emotieregulatie deze effecten modereren.

Experimentele opzet
Deelnemers werden willekeurig toegewezen aan twee condities. In de experimentele conditie gebruikten kinderen FutureMe. In de controleconditie kregen kinderen een actieve VR ervaring van vergelijkbare duur, maar zonder de specifieke FutureMe elementen. Dit ontwerp maakt het mogelijk om effecten van de specifieke componenten te onderscheiden van algemene effecten van VR gebruik, zoals novelty, afleiding en contextcontrole.

Uitkomstmaten en procedure
Voor en na de sessie rapporteerden kinderen op visuele analoge schalen van 0 tot 100 vier uitkomsten: bereidheid tot blootstelling, distress, emotionaliteit en vividness. Ouders vulden vragenlijsten in over problemen met emotieregulatie, zodat moderatieanalyses mogelijk waren. Het pre en post design maakt acute verandering detecteerbaar, maar is niet gericht op langdurige follow up.

Resultaten
Alleen in de FutureMe conditie nam bereidheid tot exposure significant toe. Distress en emotionaliteit daalden na de sessie in zowel FutureMe als in de controleconditie. Vividness van negatieve beelden daalde alleen in de controlegroep en niet in FutureMe. Problemen met emotieregulatie beïnvloedden veranderingen in distress en emotionaliteit alleen in de controlegroep en niet in de FutureMe conditie.

Interpretatie en klinische relevantie
De meest klinisch relevante bevinding is het specifieke effect van FutureMe op bereidheid tot exposure. Dit suggereert dat de combinatie van positieve imagery en dual tasking een procesvariabele kan beïnvloeden die in de praktijk vaak doorslaggevend is voor exposure start en voortzetting. Het feit dat distress en emotionaliteit in beide condities dalen ondersteunt het idee dat VR op zichzelf al acute angst en emotionele activatie kan verminderen, mogelijk door contextcontrole en aandachtssturing. Het verschil in vividness patroon, waarbij vividness alleen in de controlegroep daalt, vraagt om verdere mechanistische interpretatie en kan samenhangen met verschillen in taakfocus. De moderatiebevinding, waarbij emotieregulatieproblemen alleen in de controleconditie relevant waren, suggereert dat FutureMe minder gevoelig kan zijn voor deze individuele kwetsbaarheid, wat relevant is voor brede toepasbaarheid.

Beperkingen
De studie is uitgevoerd als experimenteel onderzoek en niet als klinische behandelstudie. De uitkomsten zijn acute pre en post veranderingen en zeggen niet direct iets over behandelresultaten, drop out of symptoomreductie op langere termijn. Vervolgonderzoek in klinische populaties en binnen daadwerkelijke exposuretrajecten is nodig.

Conclusie
FutureMe liet in deze grote gerandomiseerde studie een specifiek effect zien op bereidheid tot exposure bij kinderen, bovenop algemene VR gerelateerde daling in distress en emotionaliteit. De resultaten onderbouwen dat VR interventies niet alleen op symptoomniveau, maar ook op behandelprocessen kunnen aangrijpen, wat relevant is voor inzet binnen evidence informed behandeltrajecten met Psylaris Care.