Partnerorganisaties: Thomas More Hogeschool en Universitair Ziekenhuis Brussel
Studietype: interventionele studie met meting vóór en direct na de interventie
N: 51 pediatrische patiënten, leeftijd 4 tot 16 jaar

Achtergrond en doel
Kinderen in een ziekenhuiscontext ervaren vaak angst, spanning en pijn, in het bijzonder rondom operatieve ingrepen en medische procedures. Niet farmacologische interventies die snel toepasbaar zijn en de patiëntervaring verbeteren worden daarom actief onderzocht. VR kan in deze context een krachtig middel zijn doordat het de aandacht bindt aan een alternatieve omgeving en daardoor de beleving van dreiging en discomfort kan verminderen. Het doel van deze studie was te onderzoeken of een eenmalige VR interventie gericht op ontspanning en afleiding leidt tot acute vermindering van angst, pijn en spanning en tot verbetering van affect bij pediatrische patiënten.

Opzet en procedure
De studie omvatte 51 patiënten tussen 4 en 16 jaar. De VR interventie werd aangeboden voor, na of tijdens de operatie, afhankelijk van de klinische situatie. De interventie bestond uit een VR sessie met ontspannende en afleidende inhoud via een VR headset. De metingen werden uitgevoerd vóór de VR sessie en direct na de sessie, waarmee acute veranderingen konden worden vastgesteld.

Uitkomstmaten
Angst werd gemeten met een Visual Analogue Scale. Pijn werd gemeten met de Revised Faces Pain Scale. Spanning en blijheid werden gemeten met de Self Assessment Manikin. Deze instrumenten zijn gangbaar in pediatrisch onderzoek omdat zij relatief eenvoudig toepasbaar zijn in klinische context en geschikt zijn voor verschillende leeftijden.

Resultaten
Na de VR sessie werd een significante verbetering waargenomen op alle onderzochte domeinen. VAS angst scores daalden significant, wat wijst op vermindering van angstgevoelens. FPS scores namen af, wat suggereert dat VR afleiding de pijnbeleving kan verminderen. SAM metingen toonden een daling in spanning en een toename in ervaren blijheid. De consistentie van effecten over meerdere uitkomstmaten wijst erop dat VR interventies niet alleen één symptoom beïnvloeden, maar een bredere verbetering in acute beleving kunnen geven.

Interpretatie en klinische relevantie
De resultaten passen bij cognitieve en affectieve modellen waarin aandacht, verwachting en emotionele interpretatie belangrijke determinanten zijn van angst en pijn. VR kan aandacht verschuiven en de salience van medische prikkels verminderen, waardoor distress afneemt. Dat dit effect na één sessie zichtbaar is, maakt de interventie praktisch aantrekkelijk in een ziekenhuisomgeving waarin tijd en logistiek beperkt zijn. Voor klinische implementatie is het relevant dat VR niet bedoeld is als vervanging van medische zorg, maar als aanvullende ondersteuning om comfort en coping te verbeteren. De keuze van content en de afstemming op leeftijd en voorkeur kunnen daarbij bepalend zijn voor effect en acceptatie.

Beperkingen
De studie richt zich op acute effecten direct na de interventie. Daarmee is geen uitspraak mogelijk over duur van effect of over effecten op langere termijn zoals herstel of latere procedure angst. Vervolgonderzoek kan differentiëren naar type procedure, leeftijdsgroep en herhaalde sessies.

Conclusie
In deze interventionele studie bij 51 pediatrische patiënten leidde een eenmalige VR sessie tot significante vermindering van angst, pijn en spanning en tot verbetering van stemming. De resultaten ondersteunen VR als praktisch toepasbare comfortinterventie in pediatrische zorg en onderbouwen de klinische inzetbaarheid van Psylaris Relax in ziekenhuiscontexten.

Figuur 1. VAS angst, FPS pijn en SAM spanning en blijheid vóór en na de VR sessie

English

Virtual Reality for relaxation and distraction in pediatric patients: interventional study with pre- and post-measurement in a hospital context
Label and module: Psylaris Relax, Relaxation
Partner organizations: Thomas More University of Applied Sciences and University Hospital Brussels
Study type: interventional study with measurement before and immediately after the intervention
N: 51 pediatric patients, aged 4 to 16 years

Background and aim
Children in a hospital context often experience anxiety, tension, and pain, particularly around surgical interventions and medical procedures. Non-pharmacological interventions that can be applied quickly and improve patient experience are therefore actively studied. In this context, VR can be a powerful tool because it binds attention to an alternative environment and can thereby reduce the experience of threat and discomfort. The aim of this study was to examine whether a one-time VR intervention focused on relaxation and distraction leads to an acute reduction in anxiety, pain, and tension and to improved affect in pediatric patients.

Design and procedure
The study included 51 patients aged 4 to 16 years. The VR intervention was offered before, after, or during surgery, depending on the clinical situation. The intervention consisted of a VR session with relaxing and distracting content delivered via a VR headset. Assessments were conducted before the VR session and immediately after the session, allowing acute changes to be established.

Outcome measures
Anxiety was measured with a Visual Analogue Scale. Pain was measured with the Revised Faces Pain Scale. Tension and happiness were measured with the Self-Assessment Manikin. These instruments are commonly used in pediatric research because they are relatively easy to apply in a clinical context and suitable across different ages.

Results
After the VR session, a significant improvement was observed across all assessed domains. VAS anxiety scores decreased significantly, indicating reduced anxiety. FPS scores decreased, suggesting that VR distraction may reduce pain experience. SAM measures showed a decrease in tension and an increase in perceived happiness. The consistency of effects across multiple outcome measures suggests that VR interventions may influence not only a single symptom but a broader improvement in acute experience.

Interpretation and clinical relevance
The findings align with cognitive and affective models in which attention, expectation, and emotional interpretation are important determinants of anxiety and pain. VR can shift attention and reduce the salience of medical stimuli, thereby reducing distress. That this effect is visible after a single session makes the intervention practically attractive in a hospital environment where time and logistics are limited. For clinical implementation, it is relevant that VR is not intended as a replacement for medical care, but as additional support to improve comfort and coping. Content choice and matching to age and preference may be important determinants of effect and acceptability.

Limitations
The study focuses on acute effects immediately after the intervention. Therefore, no conclusions can be drawn about duration of effect or longer-term outcomes such as recovery or later procedural anxiety. Follow-up research can differentiate by procedure type, age group, and repeated sessions.

Conclusion
In this interventional study in 51 pediatric patients, a one-time VR session led to significant reductions in anxiety, pain, and tension and to improved mood. The findings support VR as a practically applicable comfort intervention in pediatric care and support the clinical deployability of Psylaris Relax in hospital contexts.

Figure 1. VAS anxiety, FPS pain, and SAM tension and happiness before and after the VR session