Partnerorganisatie: Thomas More
Studietype: interventionele pilotstudie met één groep en pre en post meting
N: 37 ouders geïncludeerd, 32 bruikbaar voor effectanalyses

Achtergrond en doel
Ouders van baby’s opgenomen op de NICU bevinden zich vaak in een periode van acute stress, onzekerheid en emotionele belasting. Tegelijkertijd ervaren zij barrières om een rustmoment te nemen, doordat zij dicht bij hun kind willen blijven en de afdeling vaak als emotioneel zwaar wordt ervaren. Een interventie die ontspanning faciliteert zonder dat ouders de afdeling hoeven te verlaten kan daarom klinisch waardevol zijn. Deze pilotstudie had als doel om te onderzoeken of VR ontspanning in de NICU context haalbaar en acceptabel is, en of een korte VR sessie samenhangt met verbeteringen in subjectieve ontspanning, stressgerelateerde klachten en gemoed.

Opzet en interventie
De studie gebruikte een één groep ontwerp met metingen vóór en na de interventie. De interventie bestond uit één VR ontspanningssessie van circa 15 minuten, met een maximum van 25 minuten, aangeboden via een standalone headset. De VR omgeving bestond uit een rustgevende natuuromgeving, met auditieve begeleiding. De keuze voor één sessie en korte duur was bewust, passend bij de praktische beperkingen in de ziekenhuiscontext en de belasting bij ouders.

Uitkomstmaten
Ontspanning werd gemeten met een VAS ontspanningsschaal en met de Relaxation State Questionnaire. Gemoed en emoties werden gemeten met POMS en PANAS. Hartslag werd geregistreerd als fysiologische indicator. Acceptatie en haalbaarheid werden beoordeeld met open en gesloten vragen over gebruikservaring, bereidheid tot hergebruik en aanbevelingsintentie.

Resultaten
Ouders rapporteerden significant meer ontspanning na de VR sessie op de VAS. Op de RSQ werd een afname in spierspanning en cardiovasculaire spanningsklachten gerapporteerd, en een toename in algemene fysieke ontspanning. Daarnaast namen negatieve emoties zoals angst, spanning en vermoeidheid af op basis van POMS en PANAS. Er werden geen significante veranderingen in hartslag gevonden vóór en na de VR sessie. De acceptatie was hoog: vrijwel alle ouders stonden positief tegenover VR, wilden het opnieuw gebruiken en zouden het aanbevelen aan andere ouders.

Interpretatie en klinische relevantie
De resultaten wijzen op duidelijke subjectieve verbetering na één korte VR sessie. Dit is klinisch relevant, omdat het laat zien dat een laagdrempelige interventie binnen de NICU setting meetbaar kan bijdragen aan ontspanning en gemoed, zelfs zonder herhaalde sessies. Het uitblijven van hartslagveranderingen kan meerdere oorzaken hebben, waaronder heterogeniteit in baseline stress, korte interventieduur en beperkte gevoeligheid van enkelvoudige fysiologische markers. In de interpretatie is bovendien van belang dat subjectieve ontspanning een klinisch waardevolle uitkomst kan zijn, zeker wanneer het doel is om ouders een tijdelijk herstelmoment te bieden. De hoge acceptatie ondersteunt haalbaarheid van implementatie, mits aandacht wordt besteed aan comfort, hygiëne en technische stabiliteit.

Beperkingen
Het één groep ontwerp betekent dat causale conclusies beperkt zijn. Zonder controlegroep kan niet worden uitgesloten dat tijd, verwachting of context bijdraagt aan verandering. De resultaten leveren echter wel een relevant signaal over haalbaarheid en richting van effecten, dat gebruikt kan worden voor het ontwerpen van gecontroleerde vervolgstudies.

Conclusie
VR ontspanning voor NICU ouders bleek haalbaar en goed geaccepteerd en ging samen met significante verbeteringen in subjectieve ontspanning en emotionele belasting. De studie ondersteunt de inzet van Psylaris Relax als aanvullend aanbod in ziekenhuiscontexten, met vervolgstappen gericht op gecontroleerde designs en herhaalde sessies om effectgrootte en duurzaamheid te bepalen.